|
Serbest Dalış Fizyolojisi
Mammalian Diving Reflex
Bu adaptasyon tüm deniz memelilerinde gözlenebilir ve çok yüksek basınç altında büyük derinlik ve dalış sürelerinde bazı değişimler sağlar. Bu olağanüstü refleks ilk olarak balina, yunus, penguen, ayı balıkları, vs. gibi hayvanlarda gözlenmiştir. Ancak 1950'lere kadar insan vücudunun bu reflekse sahip olmadığına inanıldı. O yıllarda başlayan derin dalış rekorları bilimadamlarının bu görüşünün yanlış olduğunu kanıtladı, ve insanın potansiyeli ile ilgili araştırmalar başlatıldı. Şimdiye kadar memeli dalış refleksinin kapsamındaki tüm değişimler insan üzerinde gözlenebildi ve hepimiz bu inanılmaz kapasiteye sahipiz.
Bradycardia
Bradycardia memeli dalış refleksinin en yaygın olanıdır. Beyin, ortam basıncındaki yükselme, ortam sıcaklığında düşme gibi sualtına girmeyle oluşan sinyalleri aldığı anda kalbi yavaşlatıyor. Kalp vücutta devamlı olarak çalışan kastır ve tükettiği enerji ve oksijen miktarı fazladır, kalp atış frekansının düşmesiyle, oksijen kullanımında büyük bir düşüş sağlanabilir. Sualtında kalma uzadıkça ve daha derine gidildikce kalp daha da yavaş atmaya başlar ve vücudun bu olağandışı şartlara adapte olmasını sağlar.
Peripheral Vasoconstriction
Memeli hayvan, veya bu durumda insan sualtında kalmaya devam ettikçe başka adaptasyonlar başlar. Yüksek basınç altında, yani derin suda kan, kol ve bacak gibi ikincil organlardan çekilir. Önce ayak ve el parmaklarında, daha sonra el ve ayaklar sonrada kol ve bacaklardaki kan dolaşımı kısıtlanarak bu bölgelerdeki dolaşım minimal bir şekle dönüştürülür. Bu kan beyin gibi daha önemli organları besleyebilmek için yoğunlaşır.
Blood Shift
Memeli Dalis Refleksi ile gelen, en inanilmaz adaptasyondur. Kan transferi memelilerin kesinlikle hayatini kurtaran bir adaptasyondur. Kisaca, kan transferi vücuttaki hava bosluklarinin yüksek basinç altinda çökmesini engellemek için kanin bu bosluklara yönlenmesidir. Örnegin cigerlerdeki alveollerin duvarlarindaki kan plazmasi bu bosluklara sizmaya baslar. Bu nedenle ciger kapasitesi dalici dalmaya devam etmesine ragmen residüel kapasitenin altina inmemektedir. Bu degisim çikis sirasinda geri dönüsür.
|